CẢNH GIÁC CHỨNG TRẦM CẢM Ở NGƯỜI CAO TUỔI – HÃY QUAN TÂM ĐẾN CHA MẸ CỦA MÌNH

15/06/2020 nguyen lai

Khi tuổi tác ngày càng cao, người già rất dễ chán nản, buồn bã khi không nhận được quan tâm và chăm sóc đầy đủ. Nếu những sự tiêu cực này ảnh hưởng quá nhiều đến cuộc sống, sẽ dẫn đến bệnh trầm cảm ở người cao tuổi.

Trầm cảm ở người cao tuổi là bệnh cần được sự hỗ trợ từ phía gia đình và cộng đồng

Trầm cảm ở người cao tuổi là bệnh cần được sự hỗ trợ từ phía gia đình và cộng đồng

1. Nguyên nhân gây ra bệnh trầm cảm ở người cao tuổi

– Những trải nghiệm buồn: 

Trầm cảm ở người cao tuổi có thể xuất phát từ những kỉ niệm buồn trong quá khứ. Ví dụ cái chết của người thân trong nhà. Người bị trầm cảm sẽ suy nghĩ mãi về nỗi buồn ấy, họ không thể vượt qua nỗi đau và chìm đắm vào cảm giác đau khổ ấy từng phút giây.

– Gặp phải những khó khăn lớn: 

Khi gặp phải những khó khăn lớn trong cuộc sống như thất nghiệp, trục trặc trong tình yêu, hôn nhân, bị phản bội, tổn thương danh dự, tình cảm đều có thể là nguyên nhân gây ra trầm cảm ở người cao tuổi. Người cao tuổi sẽ cảm thấy bản thân bất lực, không thể vượt qua khó khăn, hay tránh đối mặt trực tiếp với những khó khăn.

– Ốm đau: 

Trầm cảm ở người cao tuổi có thể khiến người bệnh đau ốm triền miên và ngược lại. Hoặc khi được chuẩn đoán mắc một bệnh nan y nào đó, cảm giác tuyệt vọng, chán chường và cảm thấy cuộc sống xấu đi có thể cũng khiến người già bị trầm cảm.  

Một số căn bệnh cũng dẫn tới trầm cảm ở người lớn tuổi như bệnh Parkinson. Bệnh trầm cảm xuất phát từ những căn bệnh rõ ràng thì thường dễ dàng hơn trong điều trị so với những tổn thương tâm lý.

– Thuốc: 

Uống một số loại thuốc cũng có thể gây ra trầm cảm ở người cao tuổi.

2. Người già biểu hiện như thế nào khi bị trầm cảm?

Trầm cảm có rất nhiều dạng, một số người cao tuổi bị trầm cảm hoàn toàn không có cảm giác buồn. Nhưng lại có rất nhiều các dấu hiệu khó chịu vì cảm giác mệt mỏi, đau nhức triền miên. Cũng khó mà xác định các triệu chứng này do bệnh khác gây ra hay là do bệnh trầm cảm.

Trầm cảm là một bệnh phổ biến của mọi lứa tuổi, tuy nhiên người cao tuổi có thể dễ bị trầm cảm hơn người trẻ tuổi do nhiều nguyên nhân. 

Các chuyên gia cho biết 10% người cao tuổi ở cộng đồng có các triệu chứng trầm cảm (1 – 2% bị trầm cảm điển hình). Tỷ lệ này còn cao hơn ở những người sống trong những hoàn cảnh đặc biệt ví dụ như trong các trung tâm điều dưỡng, cô đơn. 

Bệnh trầm cảm dễ xảy ra nhất ở những người đang mắc bệnh như đái đường, tai biến mạch máu não, huyết áp cao, xương khớp…. Các chuyên gia ước tính ở những người cao tuổi có  các bệnh trên thì tỷ lệ bị trầm cảm có thể lên 20 – 35%.

Trầm cảm ngoài buồn bã còn có các dấu hiệu khó chịu vì cảm giác mệt mỏi, đau nhức triền miên.

Trầm cảm ngoài buồn bã còn có các dấu hiệu khó chịu vì cảm giác mệt mỏi, đau nhức triền miên.

3. Làm thế nào để nhận ra bệnh trầm cảm ở người cao tuổi?

Các dấu hiệu quan trọng nhất của trầm cảm đó là những biến đổi về nhân cách. 

Giảm sự quan tâm, mất đi hứng thú

Người bị bệnh trầm cảm cảm thấy giảm sự quan tâm chú ý, mất đi các hứng thú đối với các hoạt động, các đồ vật, người thân yêu mà trước đây họ quan tâm, yêu quý. Người cao tuổi bị trầm cảm thường tách khỏi các hoạt động xã hội, các thú tiêu khiển khác.

Cô độc, tự ti

Những người cao tuổi trầm cảm dễ rơi vào trạng thái biệt lập, cô độc tự ti. Họ cảm thấy khó khăn trong việc diễn đạt những cảm giác của mình thành lời nói. Vì vậy những người xung quanh không nhận ra những bất ổn ở họ. Khi cố gắng diễn đạt những cảm giác của mình, họ sẽ thường tập trung vào các chủ đề khác. Ví dụ họ than phiền về những nỗi lo về tài chính, vấn đề hoà thuận với các thành viên trong gia đình, thường nhất là các vấn đề về sức khoẻ.

Mất sinh lực, thấy vô dụng

Các dấu hiệu khác bao gồm mất sinh lực, thấy mình vô dụng. Họ thường biểu lộ một cách chung chung sự không thoả mãn về cuộc sống hiện tại. Ví dụ như: “Tôi chẳng còn có gì để mà trông đợi nữa”.

Cáu kỉnh, buồn rầu

Người bệnh trở nên cáu kỉnh hay buồn rầu hơn. Có thể khóc hay cảm giác muốn khóc. Họ thường hay lo lắng nhiều. Đặc biệt là các vấn đề có liên quan đến sức khoẻ, thấy khó tập trung, khó quyết định. Họ sẽ thường tự trách mình đại loại như “Tôi chẳng bao giờ làm được gì đúng cả”.

Một số người cao tuổi bị trầm cảm không nói gì về những cảm giác của mình. Họ cho rằng cảm giác đau khổ là biểu hiện bình thường của tuổi già. Vì vậy họ nghĩ chẳng có gì đáng để phàn nàn, xem những cảm giác này là do bệnh của tuổi già thôi.

4. Những lưu ý về việc điều trị trầm cảm ở người cao tuổi

–          Tâm lý liệu pháp

Liệu pháp tâm lý cá nhân hay liệu pháp gia đình đều có thể sử dụng. Liệu pháp gia đình rất quan trọng vì bệnh nhân thường phụ thuộc vào gia đình về mặt tình cảm và các hoạt động chức năng hằng ngày.

–          Hoá dược liệu pháp:

+ Liều thuốc chống trầm cảm cho người cao tuổi thường thấp hơn.

+ Bệnh nhân cao tuổi dễ bị tác dụng phụ do thay đổi chuyển hoá thuốc, suy giảm các chức năng sinh lý, thay đổi thành phần phân bố trong cơ thể như tỷ lệ cơ, mỡ…

+ Chọn thuốc chống trầm cảm. Cần lưu ý các bệnh lý kết hợp thường có ở người cao tuổi như bệnh cao huyết áp, bệnh tim mạch, suy thận, suy gan… Chú ý tương tác với những loại thuốc mà bệnh nhân đang sử dụng để điều trị các bệnh lý kết hợp này.

5. Người nhà nên làm gì khi ông bà bố mẹ bị trầm cảm

quan tâm ông bà bố mẹ nhiều hơn để cùng vượt qua căn bệnh trầm cảm

Quan tâm ông bà bố mẹ nhiều hơn để cùng vượt qua căn bệnh trầm cảm

Thay đổi lối sống sẽ là cách điều trị trầm cảm quan trọng. Những việc cần làm gồm:

Cho người bệnh tăng cường hoạt động thể chất như tập thể dục, tập dưỡng sinh, đi bộ, chạy bộ. Nếu có thời gian thì những người trong gia đình nên luyện tập chung với nhau. Một chiếc ghế massage toàn thân cũng có thể giúp người bệnh thư giãn, thoải mái, ngủ ngon hơn. 

Giúp người bệnh tìm một sở thích hoặc thú vui ví dụ như: trồng cây, đọc sách, nuôi cá… để người bệnh có tâm trạng thư thái, có những phút giây thoải mái hơn.

Tăng cường chăm sóc người bệnh, quan tâm, hỏi han từ bạn bè và người thân trong gia đình.

Có chế độ dinh dưỡng hợp lý.

Nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc.

Trầm cảm ở người cao tuổi là bệnh khá phổ biến ở những người già cô đơn, thiếu sự chăm sóc từ gia đình, ít giao tiếp xã hội, gặp khó khăn, áp lực trong cuộc sống. Điều trị và chăm sóc người cao tuổi trầm cảm không chỉ dựa vào thuốc đặc trị mà cần nên kết hợp các liệu pháp tâm lý và thay đổi lối sống hàng ngày. Mong rằng bài viết trên đây sẽ giúp ích được cho bạn và người thân trong gia đình mình.